Bir fesih bildirimi aldığınızda, bildirimin size ulaştığı andan itibaren üç haftalık bir süre işlemeye başlar. Bu süre içinde işe iade davasının iş mahkemesine ulaşmış olması gerekir (§ 4 KSchG). Süreyi kaçırırsanız fesih, § 7 KSchG uyarınca başından itibaren geçerli sayılır – içerik olarak ne kadar sakat olduğuna bakılmaksızın.
Bu, Alman iş güvencesi hukukunun en sert kuralıdır ve ilgililerin çoğunu şaşırtır. Sosyal olarak haklı olmayan, şekil yönünden hatalı ya da temsil yetkisi bulunmayan bir kişi tarafından imzalanmış bir fesih, yalnızca sürenin geçmesiyle geçerli hâle gelir. Sonrasında incelenecek bir şey kalmaz.
Pratik sonuç: Erken yapılan telefon görüşmesi, kusursuz hazırlanmış dosyadan daha önemlidir. Sonradan işinize yarayacak olan üç şeydir – zarf, tarih ve zamanında açılmış dava.
Süre ne zaman başlar
Belirleyici olan fesih bildiriminin size ulaşmasıdır, yazının üzerindeki tarih değil. Ulaşma, yazının normal koşullarda öğrenebileceğiniz şekilde hâkimiyet alanınıza girmesi demektir.
- Posta kutusuna atılmışsa, kutunun olağan olarak boşaltılmasının beklendiği gün esas alınır – öğleden sonra geç saatte atılmışsa kural olarak ertesi gün
- Elden teslimde teslim günü esastır
- İadeli taahhütlü gönderide, haber kâğıdının bırakıldığı gün değil, evrakın teslim alındığı gün
- İzin veya hastalık, ulaşmayı kural olarak ertelemez
Bu nedenle bildirimi ne zaman ve hangi yolla aldığınızı hemen not edin, zarfı posta damgasıyla birlikte saklayın. Zarf, uyuşmazlıkta en önemli delildir ve neredeyse her zaman atılır.
Süre, apaçık hatalarda da geçerlidir
Aşağıdaki itirazların da üç hafta içinde ileri sürülmesi gerekir; aksi hâlde kaybedilirler:
- fesih bildiriminin ıslak imzalı olmaması ya da yalnızca e-posta veya mesajla iletilmiş olması
- temsil yetkisi bulunmayan bir kişiden gelmesi
- işyeri kurulunun (Betriebsrat) usulüne uygun dinlenmemiş olması
- gebelik, ebeveyn izni, bakım izni veya ağır engellilik nedeniyle özel fesih korumasının göz ardı edilmesi
- fesih ihbar süresinin yanlış hesaplanması
§ 5 KSchG yalnızca istisnaen, kendinizden beklenebilecek tüm özeni göstermenize rağmen zamanında dava açmanız engellenmişse davanın sonradan kabulüne izin verir. Ölçüt katıdır; kimsenin planını buna dayandırmaması gerekir.
Süreler bir bakışta
| Süre | Yapılacak iş | Kaçırılırsa sonucu |
|---|---|---|
| Derhal | Ulaşma tarihini not etmek, zarfı saklamak, hiçbir şey imzalamamak | Sonraki yargılamada ispat sorunları |
| Fesihten haberdar olduktan sonra 3 gün içinde | İş Kurumu'na iş arayan olarak başvurmak (§ 38 SGB III) | İşsizlik parasında kesinti |
| Ulaşmadan itibaren 3 hafta | İş mahkemesinde işe iade davası açmak (§ 4 KSchG) | Fesih geçerli sayılır (§ 7 KSchG) |
| En geç iş ilişkisinin sona erdiği tarihte | İş Kurumu'na işsiz olarak başvurmak | Ödemelerin geç başlaması |
Acele ile hiçbir şey imzalamayın
Fesih bildirimiyle birlikte önünüze bir ikale sözleşmesi (Aufhebungsvertrag) konur ve çoğu zaman „bu teklif yalnızca bugün geçerli" denirse, temkinli olmak gerekir. İkale sözleşmesi işsizlik parasında kural olarak on iki hafta süren bir bekleme süresine (Sperrzeit) yol açabilir. Aynı zamanda, henüz kullanmadan pazarlık gücünüzü de bırakmış olursunuz.
İbraname niteliğindeki bir belgeyi ya da işe iade davası açmaktan feragat ettiğinizi gösteren bir beyanı da incelenmeden imzalamayın.
Yargılamada gerçekte ne oluyor
Dava ulaştıktan sonra iş mahkemesi, çoğu zaman birkaç hafta içinde gerçekleşen bir uzlaşma duruşması (Gütetermin) belirler. Orada karar verilmez, müzakere edilir: sona erme tarihi, tazminat, çalışmaktan muafiyet, kalan izin ve bonservis. İşe iade davalarının büyük bölümü bu aşamada sulhle sonuçlanır.
Bilinmesi gereken önemli nokta: Kural olarak kanundan doğan bir tazminat hakkı yoktur. Tazminat bir müzakerenin sonucudur ve müzakere gücü ancak süresinde açılmış davayla doğar. Dava açmayan kişi müzakere de edemez.
İş mahkemesindeki ilk derece yargılamasında, sonuç ne olursa olsun her taraf kendi avukatlık masrafını üstlenir (§ 12a ArbGG). Bu, diğer yargılamalardan ayrılan bir özelliktir ve karar verirken hesaba katılmalıdır.
İlk görüşmeye getirmeniz gerekenler
- fesih bildirimi ve zarfı
- iş sözleşmesi ve ekleri
- son üç maaş bordrosu
- işyerinin büyüklüğü ve çalışma sürenize ilişkin bilgiler
- varsa özel fesih korumasına dair bilgiler
- size ayrıca imzalatılmak istenen tüm belgeler
İşyerinin büyüklüğü ve çalışma süreniz, İş Güvencesi Kanunu'nun uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Ancak kanun uygulanmasa bile üç haftalık süre pek çok itiraz bakımından geçerliliğini korur – bu nedenle küçük işletmelerde de dava seçeneği değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Feshe karşı ne kadar sürede dava açabilirim?
Yazılı fesih bildiriminin size ulaşmasından itibaren üç hafta. Bu süre içinde davanın iş mahkemesine ulaşmış olması gerekir (§ 4 KSchG). Süre geçtikten sonra fesih, § 7 KSchG uyarınca başından itibaren geçerli sayılır.
Fesih apaçık geçersizse de süre işler mi?
Evet. İmzasız bir fesih, işyeri kurulu dinlenmeden yapılan bir fesih veya özel fesih korumasına rağmen yapılan bir fesih de üç hafta içinde dava konusu edilmelidir. Aksi hâlde sürenin geçmesiyle geçerli hâle gelir.
Süre tam olarak ne zaman başlar?
Yazının üzerindeki tarihten değil, bildirimin size ulaşmasından itibaren. Posta kutusuna atılmışsa kutunun olağan olarak boşaltılmasının beklendiği gün esas alınır. İzin veya hastalık ulaşmayı kural olarak ertelemez.
Tazminat almaya hakkım var mı?
Kural olarak kanundan doğan bir hak yoktur. Tazminatlar çoğunlukla sulh yoluyla, sıklıkla daha uzlaşma duruşmasında doğar. Bunun için gereken müzakere gücü ise süresinde açılan işe iade davasıyla ortaya çıkar.
İkale sözleşmesi imzalamalı mıyım?
Önceden incelenmeden imzalamayın. İkale sözleşmesi işsizlik parasında kural olarak on iki haftalık bir bekleme süresine yol açabilir ve aynı zamanda işe iade davasındaki müzakere gücünüzü elinizden alır.
İş Kurumu'na başvurmam gerekir mi?
Evet, fesihten haberdar olduktan sonra en geç üç gün içinde iş arayan olarak (§ 38 SGB III). Bunu kaçırırsanız işsizlik parasında kesinti söz konusu olabilir. Bu yükümlülük, feshe karşı dava açıp açmadığınızdan bağımsızdır.
İşe iade davası ne kadara mal olur?
İş mahkemesindeki ilk derecede, sonuç ne olursa olsun her taraf kendi avukatlık masrafını üstlenir (§ 12a ArbGG). Hukuki koruma sigortası masrafları çoğu zaman karşılar; bu, dava açmadan önce netleştirilmelidir.
Bir fesih bildirimi aldıysanız değerlendirmeyi sürenin sonuna bırakmayın. Üç hafta işlerken bize ulaşın – gerisi sakin biçimde ele alınabilir.
Bu yazı genel bir bakış sunar ve somut olaydaki hukuki danışmanlığın yerine geçmez. Her zaman başvurunuz sırasındaki hukuki durum esas alınır.
